กฎหมายแรงงาน · นายจ้างต้องรู้

สิ่งที่นายจ้างห้ามทำ (โดนฟ้องบ่อย)

หลายเรื่องที่นายจ้างทำเป็นปกติ จริง ๆ ผิดกฎหมายแรงงานโดยไม่รู้ตัว — และเป็นจุดที่ลูกจ้างฟ้องชนะบ่อยที่สุด

หน้านี้สำหรับใคร

สำหรับเจ้าของกิจการที่อยากเช็คว่าตัวเอง "เผลอทำผิด" อะไรอยู่ไหม — ก่อนที่จะกลายเป็นคดี

⏱️
อ่าน 20 วินาที: กับดักที่นายจ้างทำผิดบ่อย: หักค่าจ้างเกินกฎหมาย · จ่ายต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำ · ไม่จ่าย OT · ให้เซ็นสละสิทธิ์ · เลิกจ้างหญิงเพราะตั้งครรภ์ · ยึดเอกสาร/เรียกค้ำประกันเกินควร — ล้วนเสี่ยงโดนฟ้องและแพ้
เรื่องค่าจ้างตัดสิทธิลูกจ้างเลือกปฏิบัติเช็คตัวเอง
ผิดเรื่องค่าจ้าง/OT wage mistakes

เรื่องเงินคือจุดที่ฟ้องบ่อยสุด: จ่ายต่ำกว่าค่าจ้างขั้นต่ำ (ดูอัตราล่าสุดที่กรมสวัสดิการฯ) · ไม่จ่ายค่าล่วงเวลา (OT) (วันทำงานปกติคิด 1.5 เท่าของค่าจ้างต่อชั่วโมง) · หักค่าจ้างเกินที่กฎหมายอนุญาต · จ่ายค่าจ้างช้า/ไม่ครบ

หักค่าจ้างได้เฉพาะกรณีนี้ (ม.76–77)กฎหมายให้หักได้แค่: ภาษี ณ ที่จ่าย/ประกันสังคม · เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ · หนี้สหกรณ์ออมทรัพย์ · ค่าบำรุงสหภาพ · เงินประกัน/ชดใช้ความเสียหายที่ลูกจ้างทำโดยจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง (ต้องได้รับความยินยอม). แต่ละรายการหักไม่เกิน 10% และรวมกันไม่เกิน 20% ของค่าจ้าง. หักค่าปรับมาสาย/ค่าของเสีย/ค่าชุดยูนิฟอร์มตามใจ = ทำไม่ได้
ห้าม
จ่ายต่ำกว่าขั้นต่ำ · ไม่จ่าย OT · หักเงินตามใจ
เลือกปฏิบัติ & เลิกจ้างต้องห้าม discrimination

กฎหมายห้าม เลือกปฏิบัติและคุ้มครองบางกลุ่มเป็นพิเศษ — ที่พลาดบ่อยคือ เลิกจ้างลูกจ้างหญิงเพราะตั้งครรภ์ (ผิดกฎหมายชัดเจน), จ่ายค่าจ้างชาย-หญิงไม่เท่ากันในงานเดียวกัน, หรือกลั่นแกล้งลูกจ้างที่ใช้สิทธิตามกฎหมาย

ห้ามเด็ดขาด
เลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์ · เลือกปฏิบัติเรื่องเพศ/อื่น ๆ
เช็คตัวเองก่อนเป็นคดี self-check

ไล่เช็ก 6 ข้อนี้ เจอข้อไหนตอบ "ไม่แน่ใจ/ไม่" รีบแก้ก่อนกลายเป็นคดี

จ่ายค่าจ้างถึงขั้นต่ำของจังหวัดที่สถานประกอบการตั้งอยู่ครบทุกคนไหม
คิด OT 1.5 เท่า และค่าทำงานวันหยุดครบไหม มีบันทึกเวลาทำงานเก็บไว้ไหม
มีให้พนักงาน เซ็นสละสิทธิ์ (ไม่รับค่าชดเชย/ไม่ลาตามสิทธิ) อยู่หรือเปล่า
ยึด บัตรประชาชน/วุฒิตัวจริง ของลูกจ้างไว้ไหม
หักเงินนอกเหนือ 5 กรณีตาม ม.76 หรือเกินเพดาน 10%/20% ไหม
ข้อบังคับการทำงานอัปเดตตามกฎหมายปัจจุบันไหม (กิจการตั้งแต่ 10 คนต้องมี)
AI ช่วยได้
ให้ AI ช่วยร่าง/ตรวจข้อบังคับและเอกสาร HR เบื้องต้น แล้วให้ผู้รู้ตรวจซ้ำ

สรุปสั้น ๆ

ค่าจ้างห้ามต่ำกว่าขั้นต่ำ/ไม่จ่าย OT/หักเกิน
สิทธิสละสิทธิ์ตามกฎหมายไม่ได้ = โมฆะ
เลือกปฏิบัติห้ามเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์ ฯลฯ
ทางรอดเช็คตัวเอง + แก้ก่อนเป็นคดี
แหล่งอ้างอิง (ทางการ) official sources

⚠️ บทความนี้เรียบเรียงให้เข้าใจง่ายสำหรับเจ้าของกิจการ — ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย. กรณีจริงที่มีผลทางกฎหมาย ควรตรวจสอบกับแหล่งทางการข้างต้น หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านแรงงานก่อนเสมอ

กลับห้องสมุด
พี่ปุ้ย ปริวรรตน์ อรุโณทยานันท์ ผู้สอนสร้างระบบธุรกิจด้วย AI
คิด เขียน และเป็นเจ้าของไอเดียเว็บนี้โดย พี่ปุ้ย ปริวรรตน์ อรุโณทยานันท์
ผู้เชี่ยวชาญวางระบบองค์กร & AI — สอนเจ้าของกิจการสร้างระบบของตัวเองมากกว่า 400 คน
ประวัติพี่ปุ้ย ·  ดูคอร์ส →