อ่านยังไง
แต่ละวิธีเทียบตอบคำถามคนละแบบ. ฝั่งซ้าย:คืออะไร + ตัวอย่างธุรกิจไทย + วิธีคิดสั้น ๆ + ใช้เมื่อไหร่ (เขียว) ระวัง (แดง) · ฝั่งขวา:ภาพจริง + คำอธิบายว่าจากภาพนี้อ่านอะไรได้
เอายอด เดือนนี้ไปเทียบกับ เดือนที่แล้วว่าโตขึ้นหรือหดลงกี่ %. เป็นการเทียบที่ "ไวที่สุด" — รู้ผลทุกเดือน เห็นการเปลี่ยนแปลงระยะสั้นเร็ว
เทียบยอด ไตรมาสนี้(3 เดือนรวมกัน) กับ ไตรมาสก่อน. เพราะรวม 3 เดือน เลยเรียบกว่ารายเดือน — เดือนไหนสะดุดนิดหน่อยไม่ทำให้ภาพรวมแกว่ง
เทียบ เดือน/ไตรมาสเดียวกัน แต่คนละปี— เช่น มิ.ย. ปีนี้ vs มิ.ย. ปีก่อน. เด็ดตรงที่ ตัดผลฤดูกาลและเทศกาลออกเพราะเทียบช่วงเดียวกันเป๊ะ ๆ เห็นการโต "จริง" ของธุรกิจ
หัวใจของทุกการเทียบข้างบนคือสูตรเดียวกัน — เอา ค่าใหม่ ลบ ค่าเก่า แล้วหารด้วยค่าเก่าคูณ 100 ได้เป็น %. มันบอกว่า "โต/หด กี่เปอร์เซ็นต์" เทียบจากจุดเริ่ม
ได้บวก = โต · ได้ลบ = หด · ฐานคือ "ค่าเก่า" เสมอ
เอาเลข 2 ตัวมา "หารกัน"ได้ค่าที่เทียบข้ามขนาด/ข้ามร้านได้ — เพราะมันตัดเรื่อง "ใหญ่/เล็ก" ออก เหลือแต่ "ประสิทธิภาพ". ร้านเล็กกับร้านใหญ่เทียบยอดดิบกันไม่ได้ แต่เทียบอัตราส่วนได้
| อัตราส่วน | ร้าน A (เล็ก) | ร้าน B (ใหญ่) |
|---|---|---|
| ยอดขาย (ดิบ) | ฿500k | ฿2M |
| กำไรขั้นต้น % | 45% | 28% |
| อัตราปิดการขาย | 32% | 18% |
| ROAS (ค่าแอด) | 4.2× | 5.8× |
เทียบ ของจริงที่ทำได้กับ เป้าที่ตั้งไว้— ทำได้กี่ % ของเป้า. ต่างจากการเทียบกับอดีต (MoM/YoY) ตรงที่อันนี้เทียบกับ "แผน" ที่เราอยากให้เป็น
สถานการณ์ไหน → เทียบแบบไหน
| อยากดูระยะสั้น เห็นผลไว (โปรเพิ่งจบ) | MoM เทียบเดือนก่อน |
| อยากได้ภาพกลาง ๆ เรียบกว่ารายเดือน | QoQ เทียบไตรมาส |
| ธุรกิจมีหน้า low/high season — ตัดฤดูกาล | YoY เทียบปีก่อน |
| เทียบข้ามขนาด / ข้ามร้าน (วัดประสิทธิภาพ) | อัตราส่วน |
| อยากรู้ส่วนแบ่ง / องค์ประกอบ (กี่ %) | สัดส่วน |
| มีแผน/เป้าตั้งไว้ อยากรู้ทำถึงไหน | เทียบเป้า (vs Target) |
กับดักการเทียบเลข (ที่ทำให้ตัดสินใจผิด)
- ฐานเล็ก % หลอกจาก 2 → 4 = +100% แต่จริงโตแค่ 2 หน่วย · ดู % คู่กับจำนวนจริงเสมอ
- เทียบช่วงเวลาไม่เท่ากันเอาเดือนที่มี 31 วันเทียบเดือน 28 วัน หรือเดือนที่มีวันหยุดยาว = ไม่แฟร์
- เทียบหน่วยต่างกันเอา "จำนวนออเดอร์" เทียบ "ยอดเงิน" หรือรวมยอดก่อน/หลัง VAT ปนกัน = เลขมั่ว
- % ขึ้น vs เงินจริงขึ้น คนละเรื่องโต 50% ฟังดูดี แต่ถ้าฐานเดิมเล็ก เงินที่เพิ่มจริงอาจน้อยกว่าโต 5% ของฐานใหญ่
คำถามที่เจอบ่อย
YoY ต่างกับ MoM ยังไง ใช้อันไหนดี?
MoMเทียบเดือนนี้กับเดือนที่แล้ว — ไว เห็นผลทุกเดือน แต่ผันผวนตามฤดู. YoYเทียบเดือนเดียวกันคนละปี (มิ.ย. ปีนี้ vs มิ.ย. ปีก่อน) — ช้ากว่าแต่ ตัดผลฤดูกาลออกเห็นการโตจริง. ถ้าธุรกิจมีหน้าขายดี/ขายเงียบชัดเจน (ร้านอาหาร ทัวร์ ของเทศกาล) ให้ดู YoY เป็นหลัก แล้วใช้ MoM ดูระยะสั้นประกอบ
ทำไม % โตเยอะ แต่เงินจริงเข้ามาน้อย?
เพราะ ฐานเล็ก. % คิดจากค่าเก่าเป็นฐาน — ถ้าเดือนก่อนได้แค่ ฿2,000 เดือนนี้ ฿4,000 ก็ "โต 100%" แต่เงินเพิ่มจริงแค่ ฿2,000. ขณะที่ร้านใหญ่โตจาก ฿1M เป็น ฿1.1M "แค่ 10%" แต่ได้เงินเพิ่ม ฿100,000. สรุป: ดู % คู่กับจำนวนเงินจริงเสมออย่าตื่นเต้นกับ % อย่างเดียว
อัตราส่วนกับสัดส่วน ต่างกันตรงไหน?
สัดส่วน= ส่วนนั้นคิดเป็นกี่ % ของก้อนรวม (รวมทุกชิ้นได้ 100%) เช่น วัตถุดิบ 40% ของค่าใช้จ่ายทั้งหมด. อัตราส่วน= เอาเลข 2 ตัวมาหารกันเพื่อวัดประสิทธิภาพ ไม่จำเป็นต้องรวมได้ 100% เช่น กำไรขั้นต้น 45% หรือ ROAS 5 เท่า. สัดส่วนตอบ "ก้อนไหนใหญ่" · อัตราส่วนตอบ "คุ้มแค่ไหน"
เป็นเจ้าของร้านเล็ก ควรเริ่มดูตัวเลขเทียบแบบไหนก่อน?
เริ่มจาก 3 อย่างพอ: (1) MoMดูเดือนต่อเดือนว่าขึ้นหรือลง · (2) เทียบเป้าตั้งเป้ายอดต่อเดือนแล้วดูว่าทำถึงไหน · (3) กำไรขั้นต้น %(อัตราส่วน) ดูว่าขายแล้วเหลือกำไรต่อบาทแค่ไหน. พอธุรกิจโตและเริ่มมีหน้าขายดี/เงียบ ค่อยเพิ่ม YoYเข้ามาเพื่อตัดผลฤดูกาล
